Yazar: Mitchell Osak
Çoğu CEO, kağıt üzerindeki büyük bir stratejinin mükemmel bir biçimde yürütülmedikçe hiçbir işe yaramadığı konusunda hemfikirdir. Bunu söylemek kolay, yaşama geçirmek ise bambaşka bir konudur. Son günlerde, pek çok şirket, yetersiz kaynaklar, zaman ve uzmanlık sorunuyla boğuşmaktadır. Pek çok durumda, stratejistler ile planı yürütmekle görevlendirilen kişiler birbirinden kopuktur.
Şirketler, bu sorunların üstesinden nasıl gelebilir ve stratejilerini başarıyla uygulama olasılığını nasıl artırabilir? Aşağıda, 22 yıllık strateji danışmanlığı geçmişime dayanarak yaptığım bazı gözlemler yer alıyor.
Yetenek ve kaynaklar ile niyet arasında paralellik sağlamak
Sıklıkla, pek çok stratejinin fazla iddialı hazırlandığına şahit oluyorum. Cesur bir yönetim vizyonuna sahip olmak önem taşısa da, bu vizyonun şirketin gerçeklikleriyle yumuşatılması gerekir. Beceri uçurumları, çatışan öncelikler ve zayıf yönetim, beklenenden çok daha sık bir şekilde strateji oluşumunda göz ardı edilmektedir. Sonuç olarak “uyarlamacılar”, eksik yatırım, yetersiz kaynak dağılımı, ayrıca kurumsal yetenekler ve yeni strateji arasındaki zayıf uyum sorunlarıyla uğraştıkça, yürütme riski de artmaktadır. Başarı şansını artırmak için liderlerin şunları yaparak uygulama konusundaki asıl meseleyi çözmeleri gerekir: 1) şirket genelinde stratejik öncelikleri tanımlamak ve “satmak”, 2) stratejiyi yaşama geçirmek için bütçeleri yeniden tahsis etmek, 3) boşlukları doldurmak için becerileri, iş ortaklarını ve sermayeyi hızla güvenceye almak.
Yürütmenin temelinde insan, süreç ve değişim var
Yeni bir kurumsal strateji, uygun bir biçimde yürütülebilmek için, kaçınılmaz olarak, çalışanların bakış açısında, iş uygulamalarında ve kurumsal davranışta değişiklik yapılmasını gerektirir. Genellikle, bu dönüşümü tetikleyecek değişim yönetimi faaliyetleri (örn. bağlam/aciliyet yaratma, değişim için gerekli düzenlemeleri yapma, uyumluluğu sağlama) üzerinde çok az kafa yorulur. Deneyimli liderler, değişimi yapanlar insanlarsa, uyarlamacıların strateji geliştirme sürecine dahil olmaları ve kaygılarını ya da sorunlarını duyurmaları gerektiğini bilirler. Dahası, zamana duyarlı ve karmaşık stratejiler, her zaman, uygulama ekiplerinde genellikle eksik olan proje yönetimi yeteneklerinin var olmasını gerektirecektir.
Bundan başka, pek çok lider, yürütmeyi organizasyon şeması ve personel değişiklikleri bağlamında ele alır. Oysa, diğer faktörler de çok önemlidir. Örneğin, karar haklarının ve bilgi akışlarının optimize edilmesini sağlamak, stratejiyi uygulamaya döken orta kademe yöneticilerin yürütmeyi mükemmel bir biçimde gerçekleştirmelerini mümkün kılacaktır. Binlerce firma üzerinde yapılan, yakın tarihli bir Booz & Co. araştırması, karar haklarının ve bilgi akışlarının (örn. doğru karar vericilerin doğru bilgiye ulaşmalarını sağlamak), bir stratejinin başarısı üzerinde yapısal değişikliklere ya da teşvikler gibi motivasyon artırıcı unsurlara kıyasla iki kat daha fazla etkiye sahip olduğunu göstermiştir.
Bana bilgiyi göster
Pek çok başarılı şef, harika bir yemeğin sırrının kaliteli malzeme olduğunu ileri sürer. Aynı görüş, strateji ve yürütme için de geçerlidir. Çoğu strateji, uygulama safhasında başarısız olur; çünkü, olurluk incelemeleri ve taktikleri, hatalı ya da eksik bilgiye dayanır.
Bu bilgi boşluklarına örnekler arasında, adreslenebilir pazar boyutu, temel tüketici ihtiyaçları ve kanal ihtiyaçları yer alır. Bilgi mevcut olduğunda, genellikle yönetimin önyargısına (örn. hikayenin yalnızca bir yönü sunulur) maruz kalır ya da stratejinin kritik başarı faktörlerine bağlanmaz. Daha da önemlisi, bazı şirketler veri toplamak için çok fazla zaman ve para harcamalarına rağmen, genellikle verileri etkin bir biçimde kullanmak üzere sentezlemek için çok az zaman harcarlar. Örnek olarak, tüketici verileri, etkin bir biçimde hedeflenebilecek net alanlara dönüştürülmezse, önemli ölçüde değer kaybına uğrayabilir.
Stratejistler, adımlarını dikkatli atarlar. Yukarıda anlatılan ilkeler, basit gibi görünmelerine rağmen, büyük ve karmaşık şirketlerde oturtulması kolay olmayan ilkelerdir. Strateji geliştirme safhasında uygulama konularına daha fazla kafa yormak, yürütme sürecinde önemli avantajlar sağlayacaktır.