Turizmde rakamların ardındaki gerçek: 65 milyon ziyaretçi, kaç gerçek turist?
Turizm Databank kurucusu ve ekonomist Erol Karabulut, Turizm Gazetesi'nin Turizm Sohbetlerinde turizm istatistiklerinin perde arkasını anlattı. Türkiye'nin açıkladığı ziyaretçi rakamlarının turist sayısıyla aynı olmadığını belirten Karabulut, günübirlikçiler, kruvaziyer yolcuları ve transit yolcuların rakamları nasıl etkilediğine dikkat çekti. Turizm gelirlerinin ise büyük ölçüde tahminlere dayandığını savunan Karabulut, “Bizim artık turist saymaktan çok turistin değerini, deneyimini ve ne kadar gelir yarattığını ölçmemiz gerekiyor” dedi.
Turizm Gazetesi'nin turizm sohbetlerinde bu kez turizm istatistikleri ele alındı. Turizm Databank kurucusu ve ekonomist Erol Karabulut ile gerçekleştirilen söyleşide, Türkiye'nin turist ve ziyaretçi rakamlarından turizm gelirlerinin hesaplanmasına ve turizm politikasında veri kullanımına kadar birçok konu değerlendirildi.
Turist ile ziyaretçi aynı değil
Turist ve ziyaretçi kavramlarının birbirinden ayrılması gerektiğine dikkat çeken Erol Karabulut, turistin en az bir gece konaklayan kişiyi, ziyaretçinin ise konaklamayan kişileri de kapsadığını belirtti. Türkiye'de açıklanan rakamların büyük ölçüde “ziyaretçi” sayısını ifade ettiğini söyleyen Erol Karabulut, bu rakamların kamuoyunda çoğu zaman doğrudan “turist sayısı” olarak değerlendirildiğini ifade etti.
Türkiye'nin açıkladığı 65 milyon ziyaretçi sayısının içinde önemli miktarda günübirlik ziyaretçi bulunduğunu belirten Erol Karabulut, gerçek turist sayısının yaklaşık 35-40 milyon seviyesinde olduğunu savundu. Turizm istatistiklerinde yaklaşık 37 milyon civarında konaklama verisi bulunduğuna dikkat çeken Karabulut, ziyaretçi ve konaklama verilerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Kruvaziyer yolcularının da bu tablo içinde ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini belirten Karabulut, Türkiye'ye gelen ancak konaklamayan bu ziyaretçilerin harcama yaptığını, dolayısıyla ziyaretçi sayısı ile turizm ekonomisine katkının aynı göstergeler olmadığını ifade etti.
Turizm istatistiklerinde daha ayrıntılı veriye ihtiyaç var
Turizm istatistiklerinin temelinde sınır girişleri ve konaklama kayıtlarının bulunduğunu belirten Erol Karabulut, farklı kurumlardan gelen verilerin bir araya getirildiğini ancak sistemin hâlâ eksikleri olduğunu söyledi. Geçmişte turistlerin kaç gece kaldığı, hangi ilde ve hangi tesis türünde konakladığı gibi daha ayrıntılı verilerin elde edilebildiğini hatırlatan Karabulut, bugün bu bilgilerin önemli bölümünün kaybedildiğini belirtti. Turizm politikasının sağlıklı biçimde şekillendirilebilmesi için turistin kim olduğunun, nerede ve ne kadar süre kaldığının daha ayrıntılı biçimde ölçülmesi gerektiğini vurguladı. Karabulut, havaalanlarındaki transit yolcuların da turizm istatistikleri değerlendirilirken dikkatle ele alınması gerektiğini belirterek, Türkiye'ye gelip başka bir ülkeye devam eden yolcuların turizm talebiyle doğrudan ilişkilendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Dünya turizm sıralamalarında da karşılaştırma sorunu bulunuyor
Dünya ülkelerinin turist sayılarına göre sıralanmasının da dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirten Erol Karabulut, ülkelerin aynı yöntemi kullanmadığını söyledi. Bazı ülkelerin sınır girişlerini, bazılarının ise konaklama veya ziyaretçi verilerini temel aldığını belirten Karabulut, bu nedenle uluslararası sıralamaların her zaman birebir karşılaştırılabilir olmadığını ifade etti. Bu kapsamda Türkiye'nin 65 milyonluk ziyaretçi sayısının İspanya'nın 95-96 milyon seviyesindeki rakamıyla doğrudan karşılaştırılmasının doğru olmadığını savunan Karabulut, uluslararası turizm istatistiklerinde turist ve ziyaretçi tanımlarının ortak bir çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Turizm gelirleri ne kadar doğru ölçülüyor?
Söyleşide turizm gelirlerinin hesaplanma yöntemine de değinen Erol Karabulut, Türkiye'de bu verilerin önemli ölçüde anketler ve bu anketlerin toplam ziyaretçi sayısına uygulanması yoluyla tahmin edildiğini belirtti. Sınır kapılarında gerçekleştirilen anketlerde ziyaretçilerin nerede kaldığı, ne kadar harcadığı ve harcamalarının hangi kalemlerden oluştuğu gibi bilgilerin toplandığını anlatan Karabulut, sınırlı sayıdaki anketten hareketle toplam turizm gelirinin hesaplanmasının ölçüm açısından soru işaretleri yarattığını savundu.
“Ben Türkiye turizminin gelirine ilişkin kaliteli bir rakam çıkmamış. Hep sayıyorum, sayıyorum, tahmin ediyorum” diyen Karabulut, turizm gelirlerinin daha sağlıklı ve ayrıntılı yöntemlerle ölçülmesi gerektiğini vurguladı.
“Tanıtıma ne kadar para harcadığımızı değil, ne sonuç aldığımızı ölçmeliyiz”
Turizm tanıtımına ayrılan kaynakların sonuçlarının da daha etkin ölçülmesi gerektiğini belirten Erol Karabulut, yalnızca kaç kişinin bir reklamı gördüğünü bilmenin yeterli olmadığını söyledi. Asıl önemli olanın doğru hedef kitleye ulaşılıp ulaşılmadığı ve tanıtım çalışmalarının turizm talebine nasıl yansıdığının ölçülmesi olduğunu ifade etti.
Karabulut, turizm sektörünün kaynakların nasıl kullanıldığı ve ne sonuç ürettiği konusunda daha ayrıntılı verilere ihtiyaç duyduğunu belirtti.
Turizmde yeni ölçüt: Daha fazla değer
Türkiye'nin turist profilindeki değişimi de yeterince ölçemediğini savunan Erol Karabulut, günümüzde turistlerin yalnızca konaklama ve deniz tatili değil, farklı deneyimler aradığını söyledi. Turizmin yalnızca yatak kapasitesi ve toplam ziyaretçi sayısıyla değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Karabulut, Türkiye'nin sahip olduğu tarih, doğa, gastronomi ve kültür gibi değerleri daha güçlü turizm ürünlerine dönüştürmesi gerektiğini ifade etti. Türkiye'nin turizmde daha sağlıklı kararlar alabilmesi için kaç kişinin geldiğinin yanı sıra kimlerin geldiğini, kaç gece kaldığını, ne kadar harcadığını, hangi deneyimleri satın aldığını ve ülkeye ne kadar ekonomik değer bıraktığını ölçmesi gerektiğini vurgulayan Karabulut, sözlerini şöyle sürdürdü: “Ölçmeden yapamıyoruz. Bizim artık turist saymaktan çok turistin değerini, deneyimini ve ne kadar gelir yarattığını ölçmemiz gerekiyor.”
Turizm Sohbetleri serisinin 41. bölümünü izlemek için:
https://youtu.be/10GCTIfHGX0
Turizm Sohbetleri serisinin 41. bölümünü dinlemek için:
https://open.spotify.com/episode/0zbswcWjBrQ1THtrUeaW4e?si=BZtO7euXQa66hXsHh5vPLQ
İlgili kişi
Sezin Bulum
Marjinal Porter Novelli
sezinb@marjinal.com.tr
0537 465 82 25
Turizm Sohbetleri Hakkında:
Turizm Sohbetleri, Turizm Gazetesi'nin sektöre yönelik yeni içerik projesi olarak YouTube ve Spotify üzerinden yayınlanacak ve turizmin güncel gündemini ele alacak düzenli bir söyleşi serisidir. Her hafta yayınlanacak programda, turizm sektörünün tüm paydaşlarını ilgilendiren konular uzman görüşleriyle derinlemesine ele alınacak.