Eğitimde eşitliğin anahtarı bilişim: BEEV yolculuğuna başladı
Bilişimde ve eğitimde fırsat eşitliğini güçlendirmek amacıyla kurulan Bilişime ve Eğitime Erişim Vakfı'nın (BEEV) lansmanı 22 Ocak'ta gerçekleşti. Etkinlikte “Bilişim Hakkı ve Erişim: Gençlerin Erişim, Algı ve Yeterlilik Görünümü” araştırmasının sonuçları paylaşıldı. Veriler, gençlerin yüzde 83'ünün bilişime eşit erişimi eğitimde temel bir hak olarak gördüğünü ancak dijital erişimde önemli eşitsizliklerin sürdüğünü ortaya koyuyor.
Index Grup'un hayata geçirdiği BEEV'in lansman toplantısında, Veri Enstitüsü tarafından gerçekleştirilen “Bilişim Hakkı ve Erişim: Gençlerin Erişim, Algı ve Yeterlilik Görünümü” araştırmasının bulguları çerçevesinde; Türkiye'de gençlerin bilişimle kurduğu ilişki ile mevcut tablonun ortaya koyduğu fırsatlar ve sorumluluklar ele alındı.
Etkinliğin açılış konuşmasını yapan BEEV Genel Müdürü Neyran Akyıldız, “Bilişim hakkının eşit olmadığı her durumda, fırsat eşitsizliği biraz daha derinleşiyor. Oysa teknoloji, doğru ve adil bir şekilde erişilebilir kılındığında; eğitimde eşitliğin, kapsayıcılığın ve toplumsal dönüşümün en güçlü araçlarından biri olabiliyor. İşte BEEV olarak tam da bu noktada duruyoruz. Bu farkı daha fazla çocuk, genç ve öğrenci için bir hayal olmaktan çıkarıp, gerçeğe dönüştürmek için buradayız” dedi.
Araştırma verileri ne söylüyor?
Açılış konuşmalarının ardından BEEV Genel Müdürü Neyran Akyıldız ve Veri Enstitüsü Direktörü Erman Bakırcı'nın ikili sohbetinde “Bilişime Erişim, Algı ve Yeterlilik Görünümü - Araştırma Verileri Ne Söylüyor?” araştırmasının temel bulguları ele alındı.
Araştırma, gençler arasında dijital erişimin yaygın olmakla birlikte eşit ve sürdürülebilir olmadığını ortaya koyuyor. 18–30 yaş grubundaki 819 gençle gerçekleştirilen araştırmaya göre katılımcıların yüzde 52'si en önemli dijital cihazını kısa sürede yenileyebileceğini belirtirken, yüzde 42'lik bir kesim için bu durum uzun vadeli bir planlama gerektiriyor. Özellikle genç yaş grubunda, kadınlarda ve düşük gelir seviyesinde cihaz yenileme imkânları belirgin biçimde azalıyor.
Dijital erişim temel bir “hak” olarak görülüyor
Araştırmanın dikkat çeken bir diğer bulgusu ise dijital erişimin güçlü biçimde bir “hak” olarak algılanması. Katılımcıların yüzde 83'ü bilişim teknolojilerine eşit erişimi eğitimde fırsat eşitliğinin temel unsurlarından biri olarak görüyor. Buna karşın dijital becerilerin büyük ölçüde bireysel çabayla kazanıldığı dikkat çekiyor; gençlerin yüzde 64'ü dijital yetkinliklerini kendi kendine öğreniyor. Ofis programlarında yeterlilik görece yüksekken, kodlama ve yazılım alanında kendini yetersiz görenlerin oranı yüzde 64'e ulaşıyor. Bulgular, erken yaşlarda sağlanacak nitelikli dijital erişimin ve yapılandırılmış öğrenme imkânlarının kritik önem taşıdığını gösteriyor.
Eşitleyici bir güç olarak bilişim
Etkinliğin ikinci paneli, BEEV Mütevelli Heyeti Üyesi Asuman Bayrak'ın moderatörlüğünde, Veri Enstitüsü Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Ağırdır ve BEEV Yönetim Kurulu Başkanı Erol Bilecik'in katılımıyla “Eşitleyici Bir Güç Olarak Bilişim” başlığıyla gerçekleşti.
“Bilişime ve eğitime erişim hâlâ herkes için eşit değil”
40 yılı aşkın bir süredir teknoloji dünyasının içinde olduğunu söyleyen BEEV Yönetim Kurulu Başkanı Erol Bilecik, “Geçen yıllar bize şunu gösterdi: Teknoloji, özellikle eğitim alanında, doğru kullanıldığında hayatın yönünü değiştiren gerçekten eşitleyici bir güç. Ama bir gerçek de çok net; bilişime ve eğitime erişim hâlâ herkes için eşit değil. Bu eşitsizlik yalnızca cihazlara değil, geleceğe erişimi de sınırlıyor. BEEV'i kurarken bizi harekete geçiren temel ihtiyaç tam olarak buydu. Bilişime ve eğitime erişimde eşit imkânlar sunabilirsek; gençlerin yalnızca bilgiye değil, umuda da erişebileceğine inanıyorum. Bu nedenle BEEV, bizim için bir sosyal sorumluluk projesinden çok daha fazlası; hayatın olgunluk döneminde, bu topraklara karşı hissedilen bir vicdan ve umut borcu. BEEV ile Türkiye için hayal ettiğimiz gelecek; dezavantajlı bölgelerde yaşayan çocukların ve gençlerin, büyük şehirlerdeki akranlarıyla aynı hayalleri kurabildiği bir gelecek. Aklı ve vicdanı güçlü; düşünebilen, sorgulayabilen, üretebilen bir gençliğin omuzlarında yükselen bir Türkiye” dedi.
Veri Enstitüsü Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Ağırdır, “Araştırma bize gençlerin teknolojiye yüksek erişimine rağmen ekonomik kırılganlığın ve beceri eşitsizliğinin dijital fırsatları sınırladığını gösteriyor; özellikle en önemli cihazı bozulduğunda yenileyemeyen genç oranının yüzde 50'lere varması ile kodlama ve veri okuryazarlığında hissedilen ciddi yetersizlik bu tablonun en çarpıcı bulguları. Bu nedenle kamuoyuna anlatmamız gereken en kritik mesele, cihaza sahip olmanın eşitlik yaratmadığı, gerçek fırsat eşitliğinin ancak sürdürülebilir erişim, güçlü altyapı ve sistematik beceri geliştirme ekosistemiyle mümkün olduğu. Türkiye'de dijital dönüşümü toplumsallaştırmak için altyapı eşitliği, dijital beceriyi temel bir hak olarak tanımlayan eğitim sistemi ile kamunun, özel sektörün, yerel yönetimlerin ve sivil toplumun birlikte hareket ettiği çok paydaşlı bir yönetişim modeli şart. Böyle bir eşitlik ortamı gençlerin umutlarını güçlendirir, potansiyellerini görünür kılar, uzun vadeli gelecek planlarını mümkün hale getirir ve eğitimde olduğu kadar iş ve toplumsal hayatta da fırsat alanını genişletir. Tüm aktörlerin bilişimi gerçekten eşitleyici kılmak için ortak standartlar, erişilebilir hizmetler ve kapsayıcı dijital beceri programlarını sorumlulukla hayata geçirmesi, teknolojinin derinleştirdiği uçurumu kapatmanın tek yoludur” ifadelerini kullandı.
“Bilişim Hakkı ve Erişim: Gençlerin Erişim, Algı ve Yeterlilik Görünümü” araştırmasının öne çıkan sonuçlarına www.beev.org.tr'den ulaşabilirsiniz.
Bilişime ve Eğitime Erişim Vakfı, çalışmalarını donanıma erişim, dijital yetkinliklerin güçlendirilmesi, kariyer olanaklarına erişim, eğitim bursları ve temel bilişim hakkı farkındalık çalışmaları kapsamında yürütecek. Vakıf, ilk etapta depremden etkilenen illerimizde ihtiyacı en öncelikli olan kırsal bölgelerdeki okullardan başlayarak temel dijital erişim paketlerini öğretmen ve öğrencilerle buluşturmayı hedefliyor.
İlgili Kişi:
Nevra Çankaya
Marjinal Porter Novelli
0212 219 29 71
nevrac@marjinal.com.tr
beev.org.tr
Bilişime ve Eğitime Erişim Vakfı hakkında
Bilişime ve Eğitime Erişim Vakfı (BEEV), iş insanı ve Index Grup Yönetim Kurulu Başkanı Erol Bilecik tarafından 2024 yılında kurulmuş bir sivil toplum kuruluşudur. Vakfın temel amacı, bilişim araç ve yaklaşımlarına ulaşmakta güçlük çeken gençlere destek sağlayarak Türkiye'de eğitim seviyesinin yükselmesine ve eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanmasına katkıda bulunmaktır.